Virüs kaynaklı solunum yolu enfeksiyonlarının bulaşmaları, iklim koşullarından etkilenerek mevsimsel salgınlara ve pandemilere neden olmaktadır. İklim değişikliği, virüslerin biyolojisini, konakçı duyarlılığını, insan davranışını ve hem toplumun hem de ekosistemlerin çevresel koşullarını etkileyerek viral solunum yolu enfeksiyonlarının ortaya çıkma ve bulaşma riskini arttırmaktadır.
Üst solunum yolu enfeksiyonu, çoğunluğu kısa hafif ve kendi kendini sınırlayan, burun, sinüsler, farenks ve larinksteki virüs veya bakterilerin neden olduğu bir hastalıktır. Kış aylarında artan üst solunum yolu enfeksiyonları, işe veya okula devamsızlık, üretkenliğin azalması ve sağlık sistemine getirdiği yük nedeniyle önemli bir halk sağlığı sorunudur. Üst solunum yolu enfeksiyonlarının bu olumsuz sonuçları, sosyoekonomik faktörlerin yanı sıra yaş, cinsiyet ve eşlik eden hastalıklar nedeniyle daha da kötüleşebilir.
Yetişkinlerde üst solunum yolu enfeksiyonlarının en sık etkenleri Pikornavirüs, Koronavirüs, Ortomiksovirüs, Pnömovirüs ve Adenovirüs’tür. Bu virüsler yapılarında önemli mutasyonlar yapma kabiliyetleri nedeniyle evrimsel olarak son derece değişkendirler ve bu yetenekleri onların konakta daha önceden var olan bağışıklık yanıtından kaçmaları sağlayarak yaşamı tehdit eden salgınlara ve öngörülemeyen virüs türlerinin ortaya çıkmasına neden olabilir.
Üst solunum yolu, doğal bağışıklık yanıtının oluştuğu solunum yolu virüslerinin ilk temas ettiği alandır. Solunum yolu viral enfeksiyonlarında mevsimsel değişiklikler ve enfeksiyonlara karşı bağışıklık yanıtının düzenlenmesinde “ortam sıcaklığının” bilinen önemli bir faktör olmasına rağmen altta yatan biyolojik mekanizması tam olarak araştırılmamıştır.
Soğuk hava bir hastalık nedenidir. Burun epitel hücrelerinde üretilen hücre dışı keseciklerin, doğal antiviral bağışıklığı düzenlediği, doğrudan virüs nötralizasyonu yoluyla konağı solunum yolu viral enfeksiyonlarından koruduğu ve soğuğa maruz kalmanın bu keseciklerin aracılık ettiği antiviral immün savunma fonksiyonlarını bozduğu gösterilmiştir.
Üst solunum yolu enfeksiyonundan korunma, hastalığa yakalanıp tedavi olmaktan çok daha güvenli ve ekonomiktir. Özellikle soğuk havalarda burun bölgesinin soğuktan etkilenmeyecek şekilde kapatılması, yemek yemeden veya yemek hazırlamadan önce ellerin iyi yıkanması, hasta kişilerle temastan kaçınılması, bol sıvı tüketilmesi, yeterli miktarda uyunması, sigaranın bırakılması, mümkünse stresten uzak durulması, düzenli egzersiz yapılması ve kalabalık ortamlarda bulunmaktan kaçınılması üst solunum yolu enfeksiyonlarının önlenmesi için faydalı tedbirlerdir. Sağlıkla kalın.