Koenzim Q10 Nedir?

• Koenzim Q10, hücre zarında bulunan, yağda çözünen, vitamin benzeri bir moleküldür. Diyetimizin normal bir parçası ve aynı zamanda endojen olarak da organizmada sentezlenen bir maddedir. Koenzim Q10, mitokondriyal oksidatif solunum zincirinde elektron transferine katılan, hücre metabolizmasını ve hücre solunumunu aktive eden, sitoplazmik redoks potansiyelini düzenleyen ve süperoksit oluşumunu engelleyen bir moleküldür. 
• Çalışmalar Koenzim Q10 takviyesinin, antioksidan, kan basıncını düzenleyen, insülin direncini düzelten ve egzersiz kapasitesini artıran biyolojik etkilere sahip olduğunu göstermiştir. Fiziksel aktivite ve fiziksel egzersizin kronik ve kardiyometabolik hastalıklar ile erken ölüm riskinin azaltılması da dahil olmak üzere insan sağlığına sağladığı faydalar çok iyi bilinmektedir.
• Fibromiyalji, migren, diyabet, kanser, mitokondriyal hastalıklar, kas hastalıkları, nörodejeneratif hastalıklar ve kalp yetmezliği gibi hastalıklar dolaşımdaki Koenzim Q10 seviyelerinin azalmasıyla ilişkilidir. 
• Hafif yorgunluğu olan sağlıklı bireylerde ubikinolün etkilerinin değerlendirildiği bir klinik çalışmada, ubikinolün uykululuğu azalttığı, rahatlatıcı bir etki sağladığı ve yaşam kalitesinin iyileştirilmesine katkıda bulunduğu gösterilmiştir.
• Orta ila şiddetli düzeyde kalp yetmezliği olan hastalarda standart tedaviye ek olarak Koenzim Q10 takviyesi, semptomların azalması ve majör advers kardiyovasküler olayların azalması ile ilişkili bulunmuştur. Koenzim Q10 takviyesi, konjestif kalp yetmezliği hastalarında, fonksiyonel kapasiteyi, endotel fonksiyonunu ve sol ventrikülün kasılmasını iyileştirebilir. Koenzim Q10 takviyesinin hiperlipidemisi olan tip2 diyabet hastalarında damar endotel fonksiyonunu da iyileştirdiği gösterilmiştir.
• Sağlıklı yaşlı hastalarda ve diyabet, hipertansiyon ve iskemik kalp hastalığı olan yaşlı hastalarda, Koenzim Q10 takviyesinin selenyum ile kombine edildiğinde kardiyovasküler ölüm riskini azaltabileceğine dair kanıtlar vardır. 
• 30 ila 300 mg Koenzim Q10 takviyesinin antioksidan aktiviteyi ve anaerobik performansı güçlendirdiği, 17 yaş ve üstü sporcularda oksidatif stres ve karaciğer hasarı ile bağlantılı belirteçleri azalttığı yapılan klinik çalışmalar ile gösterilmiştir.
• Koenzim Q10 güçlü bir antioksidandır ve mitokondride enerji üretimi için gereklidir. Klinik veriler, koenzim Q10'un karaciğer fonksiyonu üzerinde bazı yararlı etkileri olduğunu göstermiştir. Koenzim Q10 takviyesi, ALT, AST ve GGT enzim seviyelerini önemli ölçüde iyileştirir ve karaciğer fonksiyonunu olumlu yönde etkileyebilir.
• Koenzim Q10, E ve C vitamini gibi diğer antioksidanları yenileme ve antioksidan enzimleri artırma yeteneği dahil olmak üzere çeşitli mekanizmalar yoluyla oksidasyon durumuna karşı güçlü bir antioksidan etkiye sahiptir.
• Koenzim Q10, bağışıklık sisteminin işleyişi için gerekli olan, mitokondriyal solunum zincirinde elektron taşıyıcısı olmak, oksidatif fosforilasyon sürecinde ATP üretimi sağlamak ve lipitte çözünen bir antioksidan olarak hücreyi serbest radikal kaynaklı oksidasyona karşı korumak gibi bir dizi önemli role sahiptir.

Referanslar

1. Fernandes MSS, et al. Coenzyme Q10 Supplementation in Athletes: A Systematic Review. Nutrients. 2023;15(18):3990. 
2. Hersant H, et al. Over the Counter Supplements for Memory: A Review of Available Evidence. CNS Drugs. 2023 Sep;37(9):797-817. 
3. Hou S, et al. Efficacy and Optimal Dose of Coenzyme Q10 Supplementation on Inflammation-Related Biomarkers: A GRADE-Assessed Systematic Review and Updated Meta-Analysis of Randomized Controlled Trials. Mol Nutr Food Res. 2023 Jul;67(13):e2200800.
4. Soleimani Damaneh M, et al. The effect of coenzyme Q10 supplementation on liver enzymes: A systematic review and meta-analysis of randomized clinical trials. Food Sci Nutr. 2023;11(9):4912-4925. 
5. Hajiluian G, et al. Diabetes, Age, and Duration of Supplementation Subgroup Analysis for the Effect of Coenzyme Q10 on Oxidative Stress: A Systematic Review and Meta-Analysis. Complement Med Res. 2021;28(6):557-570. 
6. Mizuno K, et al. Ubiquinol-10 Intake Is Effective in Relieving Mild Fatigue in Healthy Individuals. Nutrients. 2020 Jun 2;12(6):1640. 
7. Mantle D, et al. Coenzyme Q10 and Immune Function: An Overview. Antioxidants (Basel). 2021 May 11;10(5):759. 
8. Sood B, et al. Coenzyme Q10. 2022 Jan 19. In: StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2023 Jan–. PMID: 30285386.

Aktif Koenzim Q10 (Ubikinol – Koenzim QH) Nedir?

• Koenzim Q10 (CoQ10), mitokondride bulunan ve enerji üretiminde oksidatif fosforilasyonda elektron taşıyıcısı olarak kritik role sahip olan bir moleküldür. CoQ10 endojen antioksidan sistemde önemli bir rol oynar. CoQ10'un indirgenmiş formu olan Ubikinol’un (Koenzim QH) oksitlenmiş formu olan Ubikinon’dan daha fazla biyoyararlanıma sahip olduğu gösterilmiştir.
• Ubikinol, biyolojik membranlarda ve düşük yoğunluklu lipoproteininde (LDL) lipid peroksidasyonunun başlamasını ve yayılmasını önleyen aktif antioksidan görevi gören koenzim Q10'un indirgenmiş bir formudur. 
• Ubikinol, oksidatif hasara karşı hücresel savunmanın sürdürülmesinde önemli bir rol oynar ayrıca tokoferoksil radikalinden E vitamini yeniden üreterek E vitamininin etkilerini devam ettirir.
• Ubikinol, insan vücudundaki baskın formdur ve dolaşımındaki toplam CoQ10'un %90'ından fazlasını oluşturur. Ubikinol, güçlü bir lipofilik antioksidan olarak işlev görür ve mitokondri içeren tüm hücre tiplerinde endojen olarak sentezlenir.
• Kronik yorgunluk sendromu, sadece şiddetli yorgunluk değil, aynı zamanda çeşitli ağrı, depresyon ve nöro-bilişsel işlev bozukluğu gibi geniş bir semptom yelpazesine sahip nedeni bilinmeyen bir hastalıktır.  Kronik yorgunluk sendromu olanlarda koenzim Q10 seviyelerinin azaldığı belgelenmiştir. Ubikinol takviyesinin toplam CoQ10 konsantrasyonlarındaki artışlarla ilişkili olarak kronik yorgunluk sendromundaki depresif semptomları ve dikkati iyileştirdiği gösterilmiştir. Ubikinol takviyesi, kronik yorgunluk sendromu olanlarda aritmetik görev performansı, otonom sinir disfonksiyonu ve uyku kalitesini iyileştirmek için faydalı olabilir.
• CoQ10 mitokondriyal biyoenerjetik, membran antioksidan koruması ve pek çok hücresel sinyal düzenlemesinde önemli rolü olan bir bileşiktir. Bununla beraber, hiçbir besin maddesi sihirli bir şekilde organizmada tüm fizyolojik süreçleri yönlendiremez. Tek başına CoQ10 takviyesi yalnızca kalıtsal CoQ10 eksiklikleri gibi özellikle buna ihtiyaç duyanlarda faydalı olacaktır. CoQ10 takviyesinin diğer etkileşimli besinlerle birlikte verilmesi besin rezervleri yetersiz olanlarda daha umut verici etkiler yaratacaktır. 

Referanslar

1. Kuriyama N, et al. Bioavailability of Reduced Coenzyme Q10 (Ubiquinol-10) in Burn Patients. Metabolites. 2022 Jul 1;12(7):613. 
2. Fukuda S, et al. Ubiquinol-10 supplementation improves autonomic nervous function and cognitive function in chronic fatigue syndrome. Biofactors. 2016 Jul 8;42(4):431-40.
3. Tippairote T, et al. Combined Supplementation of Coenzyme Q10 and Other Nutrients in Specific Medical Conditions. Nutrients. 2022 Oct 19;14(20):4383.